Jüpiter
Jupiter
Jüpiter en büyük gezegendir; Güneş'ten beşinci, dev bir gaz küresidir. [1]
Nedir
Güneş gibi çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluşur, ama bir yıldız gibi parlayacak kadar kütle kazanamamıştır. Yine de kütlesi Dünya'nın kütlesinin 318 katıdır: Güneş'in çevresinde dolanan öteki her şeyin toplamının iki katından fazla. [1][2]
Nerededir
Güneş'ten ortalama 5,2 AB, yani 778 milyon km uzaklıkta dolanır. Güneş ışığı ona 43,3 dakikada ulaşır. [3][4]
Güneş'in çevresindeki bir turu 11,9 Dünya yılı sürer. [5][1]
Şu an nerede
17 Kasım 2026 22:02 UTC itibarıyla
- Dünya'ya uzaklığı
- 5,24 AB (783 milyon km)
- Işığının bize ulaşma süresi
- 43 dk. 33 sn.
- Güneş'e uzaklığı
- 5,32 AB (796 milyon km)
- Güneş etrafındaki hızı
- 12,8 km/sn
- Gökyüzümüzdeki görünür çapı
- 37,6″
- Parlaklık
- −2,1
- Aydınlık kısmı, Dünya'dan görüldüğü gibi
- %99
- Önünde bulunduğu takımyıldız
- Leo IAU'nun resmî adı
O an için hesaplanır ve sayfa açık kaldıkça güncellenir; gökyüzüne ait değerler Dünya'nın merkezinden görüldüğü gibidir.
Nasıldır
Gezegenler arasında en kısa gün onundur: yaklaşık 9,9 saatte bir döner. [1][6]
Çizgileri amonyak ve su bulutlarıdır: koyu renkli şeritlere kuşak, açık renkli olanlara bölge denir. Güçlü rüzgârlar bunları gezegenin çevresinde sürükler; kimi şeritlerde doğuya, kimilerinde batıya. [1]
Büyük Kırmızı Leke, Dünya'dan daha geniş dev bir fırtınadır. Yüz yılı çok aşkın bir süredir gözlenmektedir ve küçülmektedir. [1][7]
JPL'nin listesindeki 115 bilinen uydusu arasında, Güneş Sistemi'nin en büyük uydusu Ganymede ve Güneş Sistemi'nin volkanik açıdan en etkin cismi İo da vardır. [8][1]
Sık söylenir ama tam doğru değildir
Sık söylenen: Büyük Kırmızı Leke, Dünya'nın iki katı genişliğindedir.
Aslında: Bir zamanlar çok daha büyüktü, ama yüz yılı çok aşkın bir süredir küçülüyor; bugün içine ancak bir Dünya'dan biraz fazlası sığar. [7][9]
İçinde ne var
| Katman | Nerede | Hâl | Nereden biliyoruz |
|---|---|---|---|
| 1. moleküler hidrojenad henüz doğrulanmadı Hidrojen ve helyum: üstte gaz, derinde sıcak, yoğun bir akışkan. | 59.338 km ile 71.492 km arası · yarıçapın 0,83 ile 1 arası kadarı Sıcaklık: 166 K ile 5.000 K arası (tahmin) | Sıcak, yoğun akışkan | Ölçümlerle sınanmış bir model |
| 2. metalik hidrojenad henüz doğrulanmadı O kadar sıkıştırılmış hidrojen ki sıvı bir metale dönüşür. | 45.040 km ± 715 km ile 59.338 km arası · yarıçapın 0,63 ile 0,83 arası kadarı Sıcaklık: 10.000 K (tahmin) | Sıcak, yoğun akışkan | Ölçümlerle sınanmış bir model |
| 3. dağınık çekirdekad henüz doğrulanmadı Dev, bulanık bir çekirdek: katı bir top değil, hidrojene karışmış kaya ve buz. | 0 km ile 45.040 km arası · yarıçapın 0 ile 0,63 arası kadarı | Sıcak, yoğun akışkan | Ölçümlerle sınanmış bir model |
Renkler katmanları ayırt etmek için seçildi; katmanların gerçek renkleri değildir.
Kaynaklar
- Juno Spacecraft Measurements of Jupiter's Gravity Imply a Dilute Core, Militzer et al. (2022), Planet. Sci. J. 3:185 (14pp) (read 2026-11-07)
- Relation of Gravity, Winds, and the Moment of Inertia of Jupiter and Saturn, Militzer & Hubbard (2023), The Planetary Science Journal 4:95 (15pp) (read 2026-11-07)
- Measurement of Jupiter's asymmetric gravity field, Iess et al. (2018), Nature 555, 220-222 (read 2026-11-07)
- Jupiter: Facts, NASA Science (2026), NASA (read 2026-11-07)
- Comparing Jupiter interior structure models to Juno gravity measurements and the role of a dilute core, Wahl et al. (2017), Geophys. Res. Lett. 44, 4649-4659 (read 2026-11-07)
- Jupiter's interior from Juno: Equation-of-state uncertainties and dilute core extent, Howard et al. (2023), A&A 672, A33 (read 2026-11-07)
Atmosferi
Çizgi ölçülen noktaları birleştirir. Galileo sondasının 1995'te Jüpiter'e düşerken yaptığı ölçümler.
- troposfer (22 bar ile 0,18 bar arası): Bulutların bulunduğu hava olayları katmanı; yükseldikçe soğur.
- bulut tabakası (5,7 bar ile 0,72 bar arası): Amonyak, amonyum hidrosülfür ve sudan, üst üste bulut tabakaları (bir model).
- stratosfer (0,18 bar ile 0,0000031 bar arası): Bulutların üstünde hava yükseldikçe ısınır.
- termosfer (0,0000031 bar ile 0,00000000097 bar arası): Yüzlerce dereceye kadar ısınan atmosferin tepesi.
Kaynaklar
- Galileo Probe Atmospheric Structure Instrument, reduced data (GP-J-ASI-3-ENTRY-V1.0): UPPERATM.TAB/.LBL (entry phase), DESCENT.TAB/.LBL (descent, dry-adiabat fit 'as shown and described in SEIFFETAL1998'), ASIINFO.TXT, CATALOG/ASIDS.CAT, Seiff et al. (instrument team), PDS Atmospheres Node (1999), NASA Planetary Data System (read 2026-11-07)
- Thermal Structure of Jupiter's Upper Atmosphere Derived from the Galileo Probe, Seiff et al. (1997), Science 276, 102-104 (read 2026-11-07)
- Gravity Waves in Jupiter's Thermosphere, Young et al. (1997), Science 276, 108-111 (read 2026-11-07)
- A comparison of the atmospheres of Jupiter and Saturn: deep atmospheric composition, cloud structure, vertical mixing, and origin, Atreya et al. (1999), Planet. Space Sci. 47, 1243-1262 (read 2026-11-07)
- Jupiter Fact Sheet, Williams (NSSDCA) (2024), NASA GSFC (read 2026-11-07)
Öteki gezegenlerin yanında, gerçek ölçekte gör →
Sayılarla
| Özellik | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Ekvatordaki çap | 142.984 km | NASA/JPL Solar System Dynamics |
| Kutuptan kutba çap | 133.708 km | NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) |
| Kütle | 1,9 × 10²⁷ kg | NASA/JPL Solar System Dynamics (hesaplandığı değerler: GM / G, G = 6.67430e-11 m³ kg⁻¹ s⁻² (CODATA 2018, jpl-astro-par)) |
| Yoğunluk | 1,33 g/cm³ | NASA/JPL Solar System Dynamics (hesaplandığı değerler: GM / G / (4/3 π r³), r the mean radius) |
| Yüzeydeki çekim, Dünya'nınkine oranla | ×2,5 | NASA/JPL Solar System Dynamics (hesaplandığı değerler: GM ÷ r², r the equatorial radius) |
| Kaçış hızı | 60,2 km/sn | NASA/JPL Solar System Dynamics (hesaplandığı değerler: √(2GM ÷ r), r the mean radius) |
| Bir dönüş (yıldızlara göre) | 9,92 sa. | NASA/JPL NAIF, following the IAU WGCCRE 2015 report (Archinal et al. 2018, Celest. Mech. 130:22) and its 2019 Correction (hesaplandığı değerler: 360° / |Ẇ|, Ẇ the IAU prime-meridian rate in °/day) |
| Bir gün (gün doğumundan gün doğumuna) | 9,93 sa. | NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) |
| Bir yıl (Güneş çevresinde bir dolanım) | 4.333 gün (11,9 yıl) | NASA/JPL Solar System Dynamics |
| Güneş'e ortalama uzaklık | 5,2 AB (778 milyon km) | NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) |
| Eksen eğikliği | 3,13° | NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) |
| Bilinen uydular | 115 5 Kasım 2026 itibarıyla | NASA/JPL Solar System Dynamics |
| Yansıttığı ışık (geometrik albedo) | 0,538 | NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) |
Devamını oku
- Jupiter NASA (İngilizce)
Kaynaklar
- Jupiter Facts, NASA Science (read 2026-11-06)
- Planetary Satellite Physical Parameters, NASA/JPL Solar System Dynamics (read 2026-11-05)
- Jupiter Fact Sheet, NASA Goddard Space Flight Center, NSSDC (D. R. Williams) (read 2026-11-05)
- Astrodynamic Parameters, NASA/JPL Solar System Dynamics (read 2026-11-05)
- Planetary Physical Parameters, NASA/JPL Solar System Dynamics (read 2026-11-05)
- P_constants (PCK) SPICE kernel file pck00011.tpc, By: Nat Bachman (NAIF) 2022 December 27, NASA/JPL NAIF, following the IAU WGCCRE 2015 report (Archinal et al. 2018, Celest. Mech. 130:22) and its 2019 Correction (read 2026-11-05)
- Jupiter's Great Red Spot Getting Taller as it Shrinks - NASA Science, NASA Science (Hubble) (read 2026-11-06)
- Planetary Satellite Discovery Circumstances, NASA/JPL Solar System Dynamics (read 2026-11-05)
- Solar System for children: verified facts, §4 Common misconceptions and better wording (2026-11-02), LudoBench research, from NASA (science.nasa.gov, NSSDC, Space Place), the IAU and Oxford (read 2026-11-06)
Haritası
Jupiter as Hubble saw it, 11 December 2025 (its clouds drift). NASA, ESA, A.A. Simon, M.H. Wong (Hubble OPAL program), licensed CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/); DOI 10.17909/T9G593. This work used data acquired from the NASA/ESA HST Space Telescope, associated with OPAL program (PI: Simon, GO13937), and archived by the Space Telescope Science Institute, which is operated by the Association of Universities for Research in Astronomy, Inc., under NASA contract NAS 5-26555. All maps are available at http://dx.doi.org/10.17909/T9G593. Modified: reprojected and resized. (CC BY 4.0)
Bilgiler NASA'nın sayfalarından uyarlanarak kendi sözlerimizle yazıldı; bu site NASA tarafından onaylanmış değildir.
Adlar, IAU'nun listelerinden ve her dilin kaynaklarından yapay zekâ tarafından hazırlandı ve denetlendi; yanlış bir ad görürsen bize bildir. Yanlış bir adı bildir