Güneş Sistemi Kütleçekim Simülasyonu: Jüpiter Olmasaydı?
Güneş Sistemi şu an gerçekte nasılsa öyle; sonra da nasıl olabileceği gibi: buradaki her cisim ötekilerin hepsini Newton'un kütleçekim yasasına göre çeker ve her şey saatin gösterdiği andaki gerçek konumlardan başlar. Jüpiter'i kaldır, Güneş'i onda bir hafiflet, Dünya'yı yavaşlat, yakından bir yıldız geçir ya da kendi cismini fırlat. Soluk hayaletler gerçek cisimlerin olduğu yerde kalır; böylece senin Güneş Sistemi'nin gerçeğinden ne kadar uzaklaştığını görebilirsin.
Neler yapabilirsin
- Listeden bir değişiklik seç, sonra saati çalıştır: saniyede bir ay iç gezegenleri, saniyede bir yıl dış gezegenleri gösterir.
- Bir cisim fırlat: sahnede başlayacağı yere bas, gideceği yöne sürükle ve bırak. Kesikli çizgi, daha bırakmadan, izleyeceği yörüngeyi gösterir.
- Herhangi bir cisme dokun: gerçek yerinden ne kadar uzakta olduğunu kilometre ve açı olarak oku.
- Yeniden başlat, her şeyi saatin gösterdiği andaki gerçek Güneş Sistemi'ne geri getirir.
Bu simülatör nasıl çalışır
Başlangıç gerçek Güneş Sistemi'dir: Güneş, sekiz gezegen, Ay ve Plüton; her biri efemerisin (astronomy-engine, NASA JPL'nin Horizons Sistemi'yle karşılaştırılarak denetlendi) saatin gösterdiği an için verdiği yerde, her cismin kütleçekim parametresi (GM) JPL'nin tablolarından alınarak; bir gezegenin uyduları kütlesine katılır, Ay ise kendi başına bir cisimdir. Başlangıç sonra öyle ayarlanır ki integrasyon, başlangıcın iki yanında dört yıl boyunca (Ay için yarım yıl) efemerisin kendi konumlarından geçer; bu, efemerisin hızlarındaki gürültüyü giderir.
Oradan itibaren her cisim öteki her cismi noktasal kütle olarak çeker ve denklemler bir arka plan iş parçacığında, dördüncü mertebeden simplektik bir integratörle (Yoshida'nın üç leapfrog adımını birleştiren şeması) 2,4 saatlik adımla ileriye ya da geriye integre edilir; fırlatılan bir cisim başka bir cisme yaklaşınca karşılaşma süresince adım küçülür, birbirine değen iki cisim tek cisim olur.
Dışarıda bırakılanlar, açıkça belirtilerek: görelilik (Merkür'ün günberisinde yüzyılda 43 yay saniyesi), gelgitler, gezegenlerin basıklığı, asteroitler ve öteki bütün küçük cisimler, bir de Ay'ın yörüngesini yavaşça döndüren Dünya basıklığı. Cisimler gerçek boyutlarında değil, işaret olarak çizilir; uzaklıklar gerçektir.
Geçen yıldız Güneş kütlesindedir, gezegenlerin düzleminden 30 km/s hızla gelir ve başlangıçtan yirmi yıl sonra Güneş'in yaklaşık 100 AB uzağından geçer; yolu iki cisim probleminin hiperbolüdür ve onu en çok yaklaşık 98 AB'ye kadar yaklaştırır. Fırlatılan bir cismin, ona Dünya'nın ya da Jüpiter'in kütlesini vermedikçe kütlesi yoktur; ilk yörüngesi yalnızca hızından ve yönünden çizilir.
Varsayım, başlangıcının iki yanında biner yıl işler. Gerçek Güneş Sistemi için bir öngörü değildir: gerçek olan, hayaletlerdir.
Hiçbir şey değiştirilmediğinde varsayım, 100 yıl boyunca gezegenlerin gerçek yerlerinden en çok 10′ (Güneş'ten bakıldığında), Ay'ınkinden en çok 10′ (Dünya'dan bakıldığında) sapar; bu, efemerisle karşılaştırılarak ölçülür ve derleme testi onu bu sınırda tutar.
Kaynaklar
- astronomy-engine 2.1.19, © Don Cross, MIT licence: the start (every body's place and speed at the clock's moment) and the ghosts, checked against NASA/JPL Horizons
- Astrodynamic Parameters and Planetary Satellite Physical Parameters, NASA/JPL Solar System Dynamics (the GM of each body; a planet's with its moons, DE440)
- H. Yoshida, Construction of higher order symplectic integrators, Physics Letters A 150 (1990) 262–268 (the fourth-order composition of leapfrog steps, step 2.4 h)
- Planetary Physical Parameters, NASA/JPL (the radii at which two bodies touch)