خرس بزرگ یکی از ۸۸ صورت فلکی اتحادیهٔ بینالمللی نجوم است: بخشی از آسمان که این اتحادیه مرزهایش را در سال ۱۹۳۰ کشید.
نام لاتین: Ursa Major (حالت اضافی Ursae Majoris، کوتهنوشت UMa).
۱٬۲۸۰ درجهٔ مربع از آسمان را میپوشاند و از نظر اندازه رتبهٔ ۳ در میان ۸۸ صورت فلکی است. از عرضهای ۱۷° جنوبی تا ۹۰° شمالی بهطور کامل دیده میشود؛ بخشی از آن از ۶۲° جنوبی تا ۹۰° شمالی.
بهترین زمان دیدنش شبهای مه است، وقتی در پایان شفق شامگاهی در بالاترین جای خود است (محاسبهشده برای ۳۵° شمالی).
داستانش
خرس بزرگ صورت فلکی یونانی است که نامش در هومر هم آمده، یکی از ۴۸ صورت فلکی بطلمیوس؛ یونانیان در آن خرسی میدیدند چون این ستارهها به شمال، سرزمین خرسها، اشاره داشتند. در اسطورههای یونانی، او کالیستوست که به خرس تبدیل شد و با پسرش آرکاس در آسمان نهاده شد. هفت ستارهٔ درخشانش هفتاورنگاند، یا «خیش»، یا «ملاقهٔ شمالی» چینیها.
روایتشده از «دانشنامهٔ همهٔ آسمانها» (All Skies Encyclopaedia) گروه کاری نام ستارگان اتحادیهٔ بینالمللی نجوم (CC BY 4.0) و کتاب «نامهای ستارگان» (Star Names) نوشتهٔ آر. اچ. آلن (۱۸۹۹، در مالکیت عمومی).
درخشانترین ستارههایش
- جون · ۱٫۷۵
- دبه · ۱٫۸۰
- قائد · ۱٫۸۵
- مئزر · ۲٫۲۵
- مراق · ۲٫۳۵
- فخذ · ۲٫۴۵
خوشهها، سحابیها و کهکشانهای درونش
- M81 · ۶٫۹
- M101 · ۷٫۹
- M40 · ۸٫۰
- M82 · ۸٫۳
- M109 · ۹٫۹
- M97 · ۹٫۹
- M108 · ۱۰٫۱
همسایههایش
خورشید در خرس بزرگ
خورشید هرگز از خرس بزرگ نمیگذرد.
منابع و اعتبارها
پیکر: اتحادیهٔ بینالمللی نجوم و Sky & Telescope (CC BY 4.0)، به صورت داده از تیم Stellarium (CC BY-SA 4.0). مرزها: اتحادیهٔ بینالمللی نجوم (Delporte 1930).
- The Constellations · International Astronomical Union (IAU) (انگلیسی)
۸۸ صورت فلکی همانطور نامگذاری شدهاند که کتابهای درسی و فهرستهای ملی هر زبان مینویسند، با نام لاتین اتحادیهٔ بینالمللی نجوم در کنارش. نامها را هوش مصنوعی از فهرستهای این اتحادیه و منابع هر زبان نوشته و بررسی کرده است؛ نامی که دو منبع مستقل تأییدش نکرده باشند، جایش را به نام بینالمللی میدهد. اگر نامی نادرست است، به ما بگو.